“BIM jest stosowany w Finlandii szerzej niż gdziekolwiek indziej na świecie. Finlandia jest krajem wysoko rozwiniętym technicznie z niewielkim, sprawnie działającym rynkiem budowlanym i długą historią wzajemnego zaufania i otwartych, ogólnodostępnych standardów – co tworzy idealne warunki dla rozwoju BIM-u.”[1]. Finlandia może się poszczycić wieloma regulacjami i ustawami wspierającymi rozwój technologii BIM, zaawansowanymi rozwiązaniami technologicznymi, dużym odsetkiem firm stosujących różne, w tym kompleksowe, rozwiązania BIM-owe.
źródło: WSP Group 2013
W 2007 roku Senat (Senate Properties[1]) opublikował przewodnik / wytyczne dot. BIM-u. W 2012 roku została wydana aktualizacja dokumentu, która zyskała nową nazwę – COBIM (National Common BIM Requiments). Dokument ten składa się z trzynastu rozdziałów, które dotyczą takich aspektów jak:
- Wymagania ogólne
- Modelowanie sytuacji startowej
- Projekt architektury
- Projekt konstrukcji
- Projekty branżowe (MEP)
- Zapewnienie jakości
- Przedmiarowanie
- Wykorzystanie modeli na potrzeby wizualizacji
- Wykorzystanie modeli na potrzeby analiz MEP
- Analiza energetyczna
- Zarządzanie projektem BIM
- Wykorzystanie modeli przy zarządzaniu obiektem (Facility Menagement)
- Wykorzystanie modeli na etapie realizacji/budowy obiektu
W tym miejscu warto też wspomnieć, iż aktualizacja dokumentu współfinansowana była przez kilku deweloperów, właścicieli nieruchomości, firm budowlanych oraz producentów oprogramowania oraz BuildingSMART [2]. Na stronie internetowej BuildingSMART Filand[2] dostępna jest też darmowa wersja dokumentu.
„W międzyczasie zarówno samorządy lokalne, jak i największe instytucje zaczęły wymagać od potencjalnych projektantów i wykonawców realizacji projektów z zastosowaniem BIM-u. Dzięki temu szacuje się, że już w tym momencie 20% przetargów publicznych jest realizowanych z zastosowaniem BIM-u, w najbliższej przyszłości odsetek ten ma się zwiększyć do 40%, a w perspektywie 5-10-cio letniej do 60%. Gorzej wygląda statystyka inwestycji prywatnych, według której jedynie 10% projektów jest realizowana w BIM-e, a oczekiwany poziom w perspektywie 5-10-cio letniej to tylko 20%. Na szczęście nie powstrzymuje to ani projektantów ani generalnych wykonawców do inwestowania w nowe technologie, spośród których odpowiednio 50% i 40% już stosuje BIM, a kolejne 25% i 10% planuje zacząć go stosować w najbliższej przyszłości. Takie podejście spowodowało, że aktualnie stosuje się BIM na setkach rozsianych po całym kraju projektów – sama Skanska ma takich projektów ponad 40 – a pula wiedzy i doświadczenia rozrasta się w oszałamiającym tempie. Te dane dobitnie pokazują, jak ważne jest zaangażowanie rządu i sektora publicznego dla rozwoju BIMu.”[1]
W sierpniu 2013 roku BuildingSMART opublikował rezultaty badań na temat BIM-u. Wyniki tych badań po pierwsze potwierdziły pozycję Finlandii jako lidera w stopniu zaawansowania wykorzystania technologii BIM. Co więcej, pokazały one, że standardy BIM wprowadzone i wykorzystywane w Finlandii są wykorzystywane przez takie kraje jak Anglia, Kanada czy Nowa Zelandia. Na ile owe badania są reprezentatywne zależy oczywiście od rodzaju i ilości respondentów biorących w nich udział, a także od wielkości rynku budowlanego w danym kraju. W tym przypadku mowa jest odpowiednio o następującej liczbie respondentów dla poszczególnych krajów [5]:
- Wielka Brytania: >1350
- Kanada: 78
- Finlandia: 400
- Nowa Zelandia: >400
Jak pokazują to wyniki w/w badań największą mobilizacją do wdrożenia technologii BIM jest presja ze strony Inwestorów oraz Wykonawców, co często tak jak np. ma to miejsce w Anglii w dużej mierze uwarunkowana jest jasno sprecyzowanymi wytycznymi i decyzjami ze strony rządowej.
źródło: Failure to adopt BIM could affect consultants’ ability to work internationally [6]
Wracając jednak do samej Finlandii, zgodnie z Tomi Henttinen’em [4] Finlandia znajduje się aktualnie w fazie „tornado” adaptacji i rozwoju technologii BIM (Rysunek 1). BIM dawno stał się już standardową technologią wykorzystywaną na potrzeby realizacji projektów inwestycyjnych (budowlanych). Dzięki wspólnym i stale doskonalonym standardom zarówno jakość oprogramowania BIM , umiejętności i wiedza w tym zakresie jak i poziom oferowanych usług znacznie się poprawiła na przestrzeni lat (Rysunek 2). W odniesieniu do całego rynku budowlanego poziom wdrożenia BIM-u szacowany jest na poziomie 20-30 procent (Rysunek 3), w tym w większości są to firmy projektowe (67% firm) i wykonawcze (50% firm). W odniesieniu do Finlandii poziom implementacji BIM-u jest znacznie większy w odniesieniu do realizacji inwestycji publicznych niż prywatnych. Tu wspomnieć jednak należy, że ilość inwestycji publicznych w Finlandii w odniesieniu do projektów prywatnych inwestorów stanowi znaczącą większość [3].
Rysunek 1; źródło: prezentacja pt. „BIM BASED FM IN FINLAND”, Tomi Henttinen, Chair buildingSMART Finland and Founder and Director of R&D at Gravicon Oy, Konferencja ” Solutions for Canada” Toronto [4]
Rysunek 2; źródło: prezentacja pt. „BIM BASED FM IN FINLAND”, Tomi Henttinen, Chair buildingSMART Finland and Founder and Director of R&D at Gravicon Oy, Konferencja ” Solutions for Canada” Toronto [4]
Rysunek 3; źródło: prezentacja pt. „BIM BASED FM IN FINLAND”, Tomi Henttinen, Chair buildingSMART Finland and Founder and Director of R&D at Gravicon Oy, Konferencja ” Solutions for Canada” Toronto [4]
W przeciwieństwie do innych krajów, takich jak USA, BIM w Finlandii jest oparte na standardach. W Finlandii BIM jest synonimem Industry Foundation Classes (IFC) standard. Według Henttinen, otwarte standardy przyspieszyły przyjęcie BIM w Finlandii [3]. Według Henttinen’a BIM w realizacjach infrastrukturalnych rozwija się bardzo szybko. Aktualnie realizowanych jest też wiele projektów pilotażowych. Jeśli chodzi o samych uczestników procesu inwestycyjnego to najbardziej zaawansowanymi w pracy w technologii BIM są projektanci. Generalni wykonawcy, w pełni świadomi korzyści płynących z wykorzystania tej technologii, wciąż podnoszą swe kwalifikacje w tym zakresie. Tu największe wyzwanie stanowi proces zarządzania projektem. W odniesieniu do realizacji infrastrukturalnych jej uczestnicy są dopiero na początku drogi, ale sam proces wdrożeniowy przebiega dużo sprawniej raz z uwagi na małą liczbę „graczy”, dwa na zdobyte już wcześniej doświadczenia i możliwość bazowania na nich.
W zakresie edukacji BIM, jak podkreśla to Geoff Zeiss autor artykułu „BIM market in tornado of demand in Finland” Finlandia ma największe braki. Dopiero od niedawna Uniwersytety wykazują większą aktywność i zainteresowanie kształceniem młodej kadry w zakresie BIM
Zgodnie z informacją jaka pojawiła się w opracowaniu autorstwa Marzi Bolpagni z 2013:”The implementation of BIM within the public procurement. A model-based for the construction industry „, miasto Helsinki (The Real Estate Department), HUS (The Hospital District of Helsinki and UUsimaa), Senate Properties i miasto Vantaa (The Real Estate Department) opracowały przewodnik BIM dla współpracujących z nimi instytucji (Tietomallihankkeen tilaaja ohje 1.0). Dokument ten bazuje na zasadach zawartych w National Common BIM Requim (COBIM), stanowiąc jego bardziej szczegółową i praktyczną wersję. Dokument ten jest jednym z przykładów oficjalnych rozporządzeń systematyzujących zasady wykorzystania technologii BIM w przetargach publicznych. Niestety nie udało mi się dotrzeć do anglojęzycznej wersji dokumentu, dlatego też nie mogę w tym miejscu zaprezentować szczegółowej analizy wspomnianego już dokumentu.
Katarzyna Orlińska-Dejer
BIMklaster
Bibliografia:
[1] „BIM w Finlandii – nowy cykl artykułów”, Maciek Kindler,https://www.bimblog.pl/2014/05/bim-w-finlandii-nowy-cykl-artykulow/[2] http://www.buildingsmart-tech.org/implementation/community/structural/bim-guidelines-of-senate-properties
[3] http://geospatial.blogs.com/geospatial/2014/11/status-of-bim-in-finland-a-bim-early-adopter.html
[4] http://www.buildingsmart.no/sites/buildingsmart.no/files/02_bsnm_fm-in-finland.pdf
[5] http://www.thenbs.com/pdfs/NBS-International-BIM-Report_2013.pdf
[6] http://www.thenbs.com/topics/bim/articles/Failure-to-adopt-BIM-could-affect-consultants-ability-to-work-internationally.asp
