Archicad – można powiedzieć program stworzony do tworzenia dokumentacji projektowej z zakresu architektury. Są też i tacy, którzy tworzą na nim dokumentację z zakresu konstrukcji. W poniższym tutorialu, pokazaliśmy jeszcze inny przypadek, tworzenie dokumentacji projektu budowlanego z zakresu konstrukcji z modelu BIM architektury.
- Przygotowanie rzutów i przekrojów
Rozpoczynając tworzenie dokumentacji z modelu należy najpierw zdecydować które elementy składowe nas interesują. Przykładowo możemy stworzyć dokumentację dla samej konstrukcji budynku z modelu posiadającego wykończenia architektoniczne i taka sytuacja będzie nas interesować. Należy zadbać o poprawność definicji obiektów tworzących model 3D szczególnie w kwestii nadania w parametrach Funkcji konstrukcyjnej odpowiedniej opcji, oraz pilnować definiowanie rdzenia przy tworzeniu obiektów warstwowych.
Rozpoczynamy pracę na interesującym nas widoku (rzut kondygnacji/przekrój/widok elewacji/obszar 2D). Aby odfiltrować wyświetlanie samych elementów konstrukcji z modelu należy wywołać polecenie Dokument → Częściowe wyświetlanie struktury i w oknie, które się pojawi wybrać opcję Tylko rdzeń elementów nośnych.
Pozostałe krawędzie, których nie udało się wyświetlić do rysunku można uzupełnić zwykłym narzędziem linia/polilinia lub ustawieniach drzwi/okien ustawić linie obrysu ściany z obu stron.Po tej czynności powinniśmy otrzymać widok elementów stanowiących konstrukcję budynku oraz pewne dodatkowe elementy, których program nie był w stanie odfiltrować. Takie elementy należy zmodyfikować ręcznie. Najlepszą opcją jest przerzucenie elementów do innej warstwy i ukrycie jej, jednak skoro pracujemy na kopii oryginalnego pliku to możemy sobie pozwolić na szybsze usunięcie przeszkadzającego elementu. Dużą przeszkodą jest wyświetlanie drzwi i okien wraz z oznaczeniem mimo zastosowania filtra. Wszystkie te elementy należy zamienić na puste otwory z jednoczesnym nadaniem im funkcji nośnej w opcjach (jest to istotne przy wyświetlaniu prawidłowych krawędzi na przekrojach). Dodatkowo we właściwościach drzwi i okien należy wyłączyć wyświetlanie opisu. Kolejną rzeczą, która przeszkadza na tworzonych rysunkach 2D to linie pomocnicze przekrojów (widoków), które można wyłączyć poleceniem Widok → Opcje wyświetlania → Zasięg znaczników.
Z kolei obszary wypełnień można uzupełnić narzędziem wypełnienie.
Należy uważać na narzędzie „Rozbij do bieżącego widoku”, gdy chcemy usunąć tylko niepotrzebny fragment wypełnienia – z modelu 3d może zniknąć cały element.
- Opisanie wymiarów, poziomów, oznaczenia otworów i etykietowanie elementów
Następnym etapem tworzenia dokumentacji 2D jest odpowiednie zwymiarowanie interesującego nas widoku. Przy wymiarowaniu wygodnie jest użyć opcji wymiarowanie statyczne, które zrywa powiązania między elementami modelu ale pozwala na pełną dowolność tworzenia. Przy wymiarowaniu otworów okiennych i drzwiowych najlepiej zaznaczać punkty w osi ściany a nie na jej końcach)
Na rzutach możemy umieścić oznaczenie poziomów w postaci kot wysokościowych, natomiast na przekrojach jedynie poprzez narzędzie wymiarowania w trybie wzniesienie. Aby wymiarować poziomy w innych jednostkach niż wymiary liniowe należy wywołać Opcje → Preferencje projektu → Wymiarowanie. Mamy tu możliwość nadania jednostek i dokładności dla każdego typu wymiarowania niezależnie.
Wszelkie otwory w stropie należy oznaczyć ręcznie poprzez wrysowanie symbolu otworu przy pomocy narzędzia wypełnienie. Etykietowanie elementów można tworzyć automatycznie przy pomocy narzędzia etykieta, która opisuje dany element zgodnie z jego ID nadanym we właściwościach. W przypadku gdy chcemy nadać inną nazwę wystarczy przestawić narzędzie w tryb ręcznego wpisywania. W ostateczności możemy całą etykietę skomponować z linii, polilinii i pola tekstowego. W ten sposób należy tworzyć oznaczenia dla spadków na płytach stropowych i na dachach.
- Tworzenie widoków dla arkuszy i samych arkuszy
Aby utworzyć rysunek z aktualnego widoku należy w pierwszej kolejności zapisać widok. Nadaje się wówczas informacje o skali widoku, która ma być wyświetlona później na arkuszu, jako że nie można wykonać skalowania na samym arkuszu.
Same arkusze tworzy się w kolejnej zakładce przy pomocy wcześniej utworzonych szablonów dla arkuszy. Szablony zawierają przede wszystkim informacje o wymiarze arkusza (np. A2, A3). Umożliwiają również tworzenie tabelek i elementów powtarzalnych dla kolejnych rysunków. Po utworzeniu nowego arkusza z szablonu należy wstawić zapisany wcześniej odpowiedni widok w miejsce do tego przeznaczone. Należy to wykonać poprzez przeciągnięcie ikonki interesującego nas widoku z okienka nawigatora na otwarty arkusz w obszarze roboczym programu. Po modyfikacjach arkusz sam zachowa ostatnią wykonaną czynność.
- Tworzenie szablonów dla arkuszy oraz automatyczne funkcje tekstowe, zestawienia i spisy, rysunki dwg i ręczne
Do stworzenia arkusza niezbędny jest szablon, na którym można umieścić dodatkowe obiekty, takie jak tabelki. Szablony tworzy się w tej samej zakładce nawigatora co arkusze. Na początku nadaje się wymiary arkusza a później można utworzyć tabelkę wykorzystując narzędzia tekst, wypełnienie, polilinia. Obramowania dla tabel wygodnie jest tworzyć przy pomocy narzędzia wypełnienie, również przy pogrubieniu jednej krawędzi warto jest stosować wypełnienie i obrysować grubą krawędź nadając czarne tło.
Można również wprowadzać funkcje w tekście (tzw. autotekst), które będą uzupełniały fragmenty tekstu według zmiennych podanych w różnych miejscach Archicada. Można w ten sposób zadać np. klasę betonu dla całego projektu. W przypadku zmiany klasy nie trzeba zmieniać opisu na każdym arkuszu, a nawet w szablonach. Wystarczy podać nową wartość we właściwościach, z których jest ona sczytywana. Jednym z takich miejsc, gdzie właściwości można zadać i podegrać do szablonu jest okno info projektu dostępne z okna nawigatora.
Można tam utworzyć swój własny komplet danych, który potem wykorzystuje się w funkcji. Dostępne są również takie funkcje jak nazwa aktualnego arkusza, skala, numer arkusza, itd. Kolejnym usprawnieniem jest możliwość tworzenia zestawień oraz spisów i prezentowania ich na arkuszach lub szablonach. Aby utworzyć nowe zestawienie należy wybrać zakładkę mapa projektu w nawigatorze i odszukać odpowiedni podzespół umożliwiający tworzenie nowych zestawień lub spisów.
Zestawienia bądź spisy tworzy się poprzez definiowanie w części okna pola/[odpowiedni moduł] odpowiednie funkcje przyporządkowujące dane do nowej tabeli. Nowo-utworzona tabela wypełnia się i aktualizuje automatycznie. Można ją wykorzystać przy tworzeniu dokumentacji przeciągając na otwarty arkusz lub szablon z okna nawigatora.
Jeśli chcemy na arkuszu zamieścić plik .dwg lub własny rysunek to należy plik .dwg zaimportować do podzespołu obszary 2D. Również własne rysunki 2D należy tworzyć w tym podzespole. Aby załączyć obszary 2D do arkusza należy analogicznie jak dla rzutów i przekrojów zapisać widoki obszarów 2D i przeciągnąć je na otwarty arkusz/szablon z nawigatora.
- Konwersja arkuszy na pliki pdf
Ostatnią czynnością jest utworzenie plików pdf z arkuszy zawierających interesujące nas rysunki. W tym celu otwieramy organizatora poprzez wybranie w nawigatorze przycisku wybierz projekt → pokaż organizatora. Okno organizatora podzielone jest na dwie części. W lewej części ustawiamy zakładkę z arkuszami, a po prawej zakładkę z zestawami publikacji. Tworzymy nowy zestaw publikacji i przeciągamy interesujące nas arkusze z lewego okna do prawego. Pojawią się nowe pliki w prawym oknie, które niekoniecznie będą przedstawione symbolicznie jako .pdf, należy z opcji formatu plików wybrać odpowiedni. Archicad oferuje możliwość konwersji arkuszy na różne pliki w tym także na obrazy .jpeg oraz pliki cadowskie .dwg .dxf. Po wykonaniu odpowiednich ustawień można nacisnąć przycisk publikuj, wybrać folder docelowy publikacji plików w nowym oknie i zatwierdzić wszystko. Po tej operacji otrzymamy komplet plików dokumentacji projektowej 2D w formacie .pdf.
Piotr Bendnarz
Zespół M.A.D.
ps. Model architektury dostarczyła firma Vostok Design. Pierwotnie dokumentacja PB i PW konstrukcji powstała na oprogramowaniu Tekla Structures.
