BIM a przetargi publiczne na świecie cz.1 – Singapur

Od dłuższego już czasu chodzi za mną temat BIM-u w przetargach publicznych, a dokładniej formalizacji tego zagadnienia. Co przez to rozumiem? Zaciekawiło mnie jak inne kraje poradziły sobie z tematem formalnego usankcjonowania wymogów dot. wykorzystania technologii BIM na potrzeby realizacji zamówień publicznych. Nie jest przecież tajemnicą, że regulacje w tym zakresie z większym lub mniejszym powodzeniem funkcjonują w krajach takich jak Finlandia, Anglia, Dania czy Stany Zjednoczone. Przy współpracy kilku osób oraz po żmudnym przeczesywaniu zasobów wujka Google udało mi się zgromadzić dość obszerną bibliografię opracowań i dokumentów (mniej lub bardziej na temat). Korzystając z dotychczasowej wiedzy, znajomości języka angielskiego  (pamiętajmy nie jestem tłumaczem przysięgłym 🙂 ) oraz nieskończonych pokładów cierpliwości (jak na matkę polkę przystało) przeczytałam, przeanalizowałam i przetłumaczyłam co ciekawsze z dokumentów, lub ich fragmenty pomijając to co w moim odczuciu nie wnosi wiele do sprawy (choć oczywiście mogę się mylić).

Cyklicznie ( w odcinkach), w niewielkich odstępach czasu postaramy się prezentować Wam poszczególne tłumaczenia i analizy.

Tu jeszcze mała prośba do Was, nasi drodzy czytelnicy. Mając na uwadze, że nie koniecznie udało mi się dotrzeć do wszystkich dokumentów dotykających tego zagadnienia, będę wdzięczna za przesłanie na mojego maila dokumentów, do których może akurat macie dostęp.

Na dobry początek – Singapur. Życzę miłej lektury 🙂

Jedną z pierwszych instytucji rządowych kładących nacisk na projektowanie w oparciu o modelowanie 3D był Urząd Budowlany Singapuru (BCA[1]). Cel Singapuru był i jest prosty, a mianowicie chce on wprowadzić system, który pozwoli na przeprowadzanie procesu inwestycyjnego najszybciej na świecie.

źródło: „http://geospatial.blogs.com/geospatial/2014/12/singapore-mandates-bim-e-submissions-for-projects-greater-than-5000-square-meters.html”

W latach 2007-2008 Building and Construction Authority (BCA) poczyniła duże wysiłki, aby docelowo zaimplementować elektroniczny system przekazywania dokumentacji (BIM e-submission system), co znacznie usprawniło cały proces. Od 2010 roku, dziewięć agencji regulacyjnych zaczęło przyjmować architektoniczne modele 3D BIM do zatwierdzenia, korzystając właśnie z opracowanego wcześniej systemu elektronicznego. W 2011 roku zostało to rozszerzone i wprowadzone również na okoliczność przekazywania projektów branżowych: konstrukcja, MEP (instalacje mechaniczne, elektryczne, sanitarne). Od roku 2013 rząd Singapuru wprowadził wymóg wykorzystywania elektronicznego systemu przekazywania dokumentacji w celu jej zatwierdzenia i uzyskania pozwoleń na projekty o powierzchni większej niż 20.000 m2. Docelowo w 2015 roku wymaganiem tym objęte zostaną wszystkie obiekty o pow. większej niż 5000 m2. [5]

źródło: http://geospatial.blogs.com/geospatial/2014/12/singapore-mandates-bim-e-submissions-for-projects-greater-than-5000-square-meters.html

Co więcej na stronie tej instytucji[2] znaleźć możemy szablony oraz wytyczne kompatybilne z głównymi oprogramowaniami BIM obecnymi na rynku tj.:

Niestety szablony nie są udostępnione dla każdego i aby je pozyskać, należy skontaktować ze wskazaną osobą, co oczywiście uczyniłam – aktualnie czekam na odpowiedź :). Dostępne są natomiast przewodniki dla architektów, konstruktorów oraz instalatorów – do ściągnięcia bezpośrednio ze strony. Przewodniki te opublikowane zostały w maju 2012 roku. Prezentują one obowiązki wszystkich uczestników procesu oraz pomagają w tworzeniu BIM Execution Plan i wyjaśniają specyfikę pracy w oparciu o technologię BIM i zasady współpracy w oparciu o tę technologię [1]

I tak na przykład w przewodniku dla wymagań odnośnie dokumentacji w zakresie projektu konstrukcyjnego znajdziemy wytyczne dotyczące [2]:

• formy przekazania dokumentacji (dwa oddzielne pliki DWF/PDF: 1. ogólne informacje, plany pięter, elewacje, przekroje, harmonogramy, informacje zebrane w arkuszach z tabelami – ten plik jest do zatwierdzenia; 2. rysunki architektoniczne (rzuty, elewacje, przekroje, etc.), model 3D w zakresie konstrukcji, plany montażowe, dodatkowe widoki – ten plik jest plikiem referencyjnym). Osobą odpowiedzialną za skompletowanie dokumentacji w oparciu o powyższe wytyczne jest tzw. QP (Qualified Person[3])

Poniższy diagram obrazuje różnicę pomiędzy standardowym sposobem przekazywania dokumentacji 2D drogą elektroniczną a przekazaniem dokumentacji zgodnie z przyjętymi standardami BIM

• formatu i rozmiaru plików

DWF/PDF są formatami nieedytowalnymi, dlatego ich zawartość nie może być naruszona w celu zachowania integralności plików. Oba typy plików sa statyczne i równoważne z plikami „BIM native”. QP powinien zachować pliki w formacie native, ponieważ BCA rezerwuje sobie prawo do weryfikacji informacji. DWF/ PDF są to również formaty „lekkie” w porównanie do formatów „native”. (przypis autora: w naszym rozumieniu sprawa wygląda tak: jak wiemy z modelu są generowane rysunki które powinny w 100% odzwierciedlać informacje zawarte w modelu. I tutaj BCA może zweryfikować czy ktoś z tzw. ręki czegoś nie dodał lub nie zmienił)

• skali modelu projektu (1:1, stosowane jednolite jednostki miary w całym modelu BIM)
• sposobu opracowania planu sytuacyjnego:

– na planie sytuacyjnym, muszą być widoczne wszystkie siatki– na planie muszą być oznaczone zarówno granice projektowanego budynku (obrys), granice działek, obrys sąsiednich nieruchomości, plan miasta: ulice, numery budynków/działek– plan musi być umieszczony w rzeczywistych współrzędnych (x,y,z), orientacja północna (True North)– pozostałe plany (pięter) – orientacja północna

• sposobu oznaczenia poziomów poszczególnych kondygnacji (zgodnie z wytycznymi dokumentu, poziomy poszczególnych kondygnacji muszą odnosić się do „Standardowego dla Singapuru poziomu odniesienia(>100m)”, a nie oznaczane od zera (Elev +0.0). Ważna uwaga dot. jednostki miary: „Standardowy dla Singapuru poziom odniesienia” jest podawany w „m”, podczas gdy oprogramowania, w których opracowywany jest model 3D mają zdeklarowaną jednostkę miary „mm”.
• standardów nazewnictwa plików:

Nazwa pliku składa się z 6 części, oddzielonych od siebie podkreślnikiem „_”, z czego pięć pól jest obowiązkowych, szóste zaś opcjonalne. Nie mniej jednak sugerowane jest uzupełnianie tej części w celu jak najdokładniejszego opisania pliku.

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.7, str.7

• standaryzacji nazewnictwa rysunków – niezbędna z uwagi na konieczność sprawnej i jasnej komunikacji między uczestnikami procesu. Ma to niezwykle duże znaczenie np. w procesie zatwierdzania zmian i aktualizowania projektu (przypis autora: tak aby wszystkie strony pracujące nad projektem korzystały z najbardziej aktualnych wersji modelu i rysunków)

– nazewnictwo m.in. dla rzutów, elewacji, przekroi – podzielone jest na 3 części, z których każdy człon oddzielony jest podkreślnikiem „_”. Stosowanie wszystkich części nazwy jest obowiązkowe. Przykład:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.8a, str.8

Dla ułatwienia zrozumienia opisów, poniżej zamieszczam tabelę z konwencją nazewnictwa dla rzutów:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.8a, str.8, „Naming Convention for each Drawing View”

– nazewnictwo dla indywidualnych rysunków, ma 3 części, z których każdy człon oddzielony jest podkreślnikiem „_”. Stosowanie wszystkich części nazwy jest obowiązkowe. Przykład:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.8b, str.9

Wymagany sposób opisywania poszczególnych rysunków prezentuje poniższa tabela:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.8b, str.9, „Naming Convention for individual Sheets”

• przesłania do zatwierdzenia ostatecznej wersji dokumentacji, zawierającej wszystkie adnotacje i aktualizacje projektu (rewizje) – wszelkie sprawdzenia i zatwierdzenia „agencji regulujących” odbywają sie w oparciu o ostatnie zapisane widoki projektu. Osobą odpowiedzialną za sprawdzenie dokumentacji przed jej wysłaniem jest QP.  Co więcej należy tu pamiętać o: zastosowaniu ogólnie dostępnych czcionek, nie ukrywaniu ważnych elementów projektu, usunięciu zbędnych notatek etc.
• sposobu oznaczenia w modelu elementów istniejących, planowanych i usuniętych:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.10, str.10

• metod oznaczenia zmian dot. rewizji projektu, w tym zmian będących odpowiedzią na komentarze i uwagi urzędników:

– wykorzystanie oznaczeń kolorystycznych dla elementów o konkretnych właściwościach (istniejących, planowanych i usuniętych)

– oznaczenie zmian „chmurą”

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.10, str.10

• wymagań dot. oznaczeń i formy przygotowania zestawieniowej listy rysunków dla całego projektu, przykład:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.12, str.11

Co więcej w przywołanym tutaj dokumencie znajdziemy propozycję modelu przepływu informacji oraz pracy w oparciu o technologię BIM:

źródło: „BIM e – Submission Guideline Structural”[2], pkt. 1.13, str.12

Na koniec autorzy opracowania zamieścili również listę sprawdzającą, która ma zapobiec niedopatrzeniom czy pominięciom w przesyłanej do nich dokumentacji (pkt. 1.14). Poniżej przytoczono kolejne punkty wspomnianej „check listy”:

•  Informacje o projekcie
•  Plan sytuacyjny , Prawdziwa Północ / True North (granice, siatki, przyległe ulice i działki, obwiednie budynków)
•  Plany architektoniczne, orientacja północna / Project North
•  Notki generalne / ogólne
•  Projekt konstrukcji: rzuty pięter (Project North), Elewacje, Przekroje
•  Plan obciążeń
•  Detale konstrukcyjne
•  Harmonogramy
•  Spis rysunków
•  Sprawdzić czy opisy rysunków są poprawne i zgodne z wymogami
•  Dokumentację należy wyeksportować do dwóch plików DWF/PDF:

W tym miejscu warto jeszcze odnieść się do bliźniaczego dokumentu w zakresie wymagań dot. przygotowania i przekazania dokumentacji architektonicznej [3]. Na szczególną uwagę zasługuje tu punkt 2.1 , w którym autorzy definiują wymagania dot. formatu dokumentacji (tabela poniżej). Oczywiście autorzy nie zamykają się na inne formaty, o ile te spełnią wymagane standardy i sprawdzą się na lokalnym rynku. W dokumencie znajdziemy również uwagę dotyczącą maksymalnych rozmiarów plików, które mogą być przekazywane do zatwierdzenia za pośrednictwem systemu internetowego (CORENET). Zgodnie z wytycznymi maksymalny rozmiar plików to 100MB, w przypadku większych plików konieczne jest dostarczenie plików do odpowiedniej instytucji na nośniku CD-ROM.

Bezpośrednio pod tabelką znajdziemy przypis '1′ tłumaczący, co autorzy niniejszego dokumentu rozumieją pod pojęciem „single BIM in the native format”, który w oryginale brzmi następująco: ” These are based on the IFC certified BIM applications that are commonly used by the local industry and are prepared for BIM submission to-date by going through a series of pilot runs with the authority. The accepted file format may be expanded when new BIM vendor(s) has met the requirements and ready for local BIM submission.”

A teraz moja interpretacja tego przypisu: „są to aplikacje BIM z certyfikacją IFC, często używane przez lokalne firmy i opracowane w celu poprawnego przygotowania i przekazania dokumentacji zgodnie z wymaganiami/oczekiwaniami stawianymi przez władze (które przeszły już serię pilotażowych działań). Akceptowane formaty plików mogą być rozszerzone o nowe propozycje, o ile nowy sprzedawca (y) BIM spełni wymagania i będzie gotowy do opracowania/dostarczania dokumentacji zgodnie z lokalnymi wymaganiami”

Jeśli dobrze rozumiemy intencje autora (tekst ten dodatkowo konsultowałam z innymi członkami naszego zespołu) – przypis ten jest dla nas potwierdzeniem faktu, iż autorzy dokumentu nie pracują tak naprawdę w oparciu o format IFC a o pliki źródłowe właściwe dla konkretnych, wskazanych w tabeli oprogramowań, co niestety jest dla nas zaskoczeniem!! Zastanawiające jest po co w przypisie jest informacja o certyfikacji IFC…

W jakim celu to wszystko? Jak wyjaśnia to w swoim artykule Geoff Zeiss [5], głównym założeniem strony rządowej była poprawa wydajności w sektorze budowlanym o 20-30%. W 2010 roku BCA wprowadziło harmonogram implementacji technologii BIM, którego głównym założeniem było iż do 2015 roku BIM stanie się technologią szeroko stosowaną w budownictwie. Długoterminowy plan rządu to, jak wspomina autor artykułu, stworzenie w Singapurze silnego i technologicznie wysoce rozwiniętego sektora budowlanego, opartego na wysoce wykwalifikowanym personelu oraz dynamicznie rozwijających się firmach. Wszystko to do 2020 roku.

źródło: http://geospatial.blogs.com/geospatial/2014/12/singapore-mandates-bim-e-submissions-for-projects-greater-than-5000-square-meters.html

Zgodnie z danymi przytoczonymi we wspomnianym już wyżej artykule, badania wykazały, ze w 2013 roku 76% firm rozpoczęło wdrożenie technologii BIM. Szacuje się też, że do 2015 roku będzie to już 96%. Te same badania pokazały też, że w 2013 roku ponad 15% z firm które wdrożyły BIM wykorzystywało tę technologię przy realizacji co najmniej 50% ze swoich projektów (w 2012 było to zaledwie 4%).

Główne zastosowania BIM-u w Singapurze [5]:

• wizualizacja projektu
• wykrywanie kolizji
• koordynacja modelu / projektu
• opracowywanie harmonogramów, podziału na etapy
• przedmiarowanie / obmiarowanie
• zarządzanie dokumentacją i specyfikacją
• analizy projektowe w tym energetyczna, wiatrowa, słoneczna

Rząd Singapuru wspiera również pracę nad rozwojem standardów BIM takich jak buildingSMART’s Industry Foundation Classes (IFC)

Tu wspomnę jeszcze tylko, że rząd Singapuru w 2010 roku utworzył  fundusz, w wysokości 6 mln dolarów, z którego środki przeznaczone były na szkolenia, doradztwo oraz zakup sprzętu i oprogramowania, na zachętę dla firm zainteresowanych wdrożeniem BIM-u [5]. Dodatkowo, analizując stronę internetową BCA, natknąłem się również na pod-stronę[4] dot. programu wsparcia dla firm zainteresowanych wdrożeniem technologii BIM (szczegóły na stronie).

Katarzyna Orlińska-Dejer
BIMklaster

Bibliografia:

[1] „The implementation of BIM within the public procurement. A model-based for the construction industry „, Marzia Bolpagni, 2013, VTT Technology 130

[2] „BIM e – Submission Guideline Structural”, Building and Construction Authority , 5 Maxwell Road #16-00 Tower Block ,MND Complex Singapore 069110, www.bca.gov.sg

[3] „BIM –Submission Guideline for Architectural Discipline”, Building and Construction Authority , 5 Maxwell Road #16-00 Tower Block ,MND Complex Singapore 069110, www.bca.gov.sg

[4] http://en.wikipedia.org/wiki/Building_and_Construction_Authority

[5] http://geospatial.blogs.com/geospatial/2014/12/singapore-mandates-bim-e-submissions-for-projects-greater-than-5000-square-meters.html