Program Archicad udostępnia szereg bardzo przydatnych narzędzi, które można zastosować dla potrzeb tworzenia brył robót ziemnych w celu uzyskania objętości nasypów oraz wykopów. Bryły robót ziemnych powstają poprzez odpowiednią obróbkę dwóch innych brył terenu projektowanego oraz terenu istniejącego, przy czym modyfikacja jest przeprowadzana osobno dla bryły nasypowej oraz bryły wykopowej.
Pierwszą rzeczą jaką musimy posiadać to utworzone w formacie IFC dwie bryły terenu projektowanego, jedna dla nasypu i jedna dla wykopu. Można to osiągnąć standardowo w Archicadzie projektując teren. W naszym przypadku użyliśmy programu Sketchup do zamodelowania brył (z podkładów dwg), które zapisaliśmy do formatu IFC. Drugą rzeczą jest teren istniejący, do którego będziemy docinać teren projektowany. Można go łatwo stworzyć w samym Archicadzie z warstwic lub z punktów wysokościowych. Służy do tego narzędzie Siatka, lub Projekt → Wstaw siatkę z danych geodezyjnych.
Po otwarciu nowego okna Archicada wczytujemy bryłę terenu projektowanego z pliku IFC otwierając ją tak jak zwykły plik Archicada. Po wczytaniu program utworzy element biblioteczny z pliku IFC i poprosi o wskazanie dla niego miejsca przechowywania. Wybieramy opcję biblioteki wewnętrznej, która przechowuje obiekty tylko w obrębie pliku Archicada, który jest aktualnie otwarty. Element biblioteczny utworzony w ten sposób nie przenosi się do innych plików lub okien archicada, jednak na razie musi nam to wystarczyć, gdyż opcja eksportu do biblioteki zewnętrznej nie zadziała tak jakbyśmy tego oczekiwali. Należy zrobić to w inny sposób.
Po wczytaniu danych z pliku IFC należy powstały element biblioteczny zamienić na kształt, przez zaznaczenie obiektu → PPM → Utwórz kształt na podstawie zaznaczenia. Jeśli opcji nie ma w menu to należy odblokować warstwę, na której znajduje się element. Następnie mając zaznaczoną bryłę zapisujemy ją jako nowy zewnętrzny element biblioteczny wybierając Plik → Biblioteki i obiekty → Zachowaj zaznaczenie jako → Obiekt. Tworzy się plik z rozszerzeniem .gsm, który możemy wykorzystać w innych oknach lub plikach Archicada.
Przeprowadzamy powyższą procedurę dwukrotnie tworząc dwa pliki .gsm dla terenu projektowanego w wersji nasypowej oraz wykopowej.
Kolejnym krokiem jest otworzenie w nowym oknie terenu istniejącego, do którego podgrywamy zapisane obiekty biblioteczne. Wystarczy z paska narzędzi wybrać Obiekt, a następnie na pasku z opcjami dla narzędzia Obiekt wybrać Wczytaj inny obiekt. W ten sposób podgrywamy dwa pliki z terenem projektowanym. Następnie zamieniamy elementy biblioteczne na kształty tak jak poprzednio, co umożliwi przyciąganie do krawędzi i narożników.
Istnieje również możliwość kopiowania elementów między sąsiednimi oknami Archicada, jest to szybsza metoda, która wymaga jednoczesnego otwarcia dwóch okien Archicada. W jednym oknie wczytujemy pliki IFC, a w drugim podgrywamy teren i kopiujemy pliki IFC z pierwszego okna. Kopiowanie odbywa się zwykłą metodą typu kopiuj/wklej, jednak nie działa w widoku 3D, a jedynie na rzutach kondygnacji. W tym wypadku nie tworzymy plików bibliotecznych, które umożliwiają szybkie powielanie obiektów zapisanych w tych plikach.
Następnym krokiem po wgraniu plików IFC jest powielenie terenu istniejącego i odpowiednie umieszczenie brył terenu projektowanego względem brył terenu istniejącego. Najlepiej znaleźć punkt bazowy, do którego można przyciągnąć bryły terenu projektowanego. Kolejnym krokiem jest wykonanie odpowiedniego cięcia brył. W tym celu należy wybrać Projekt → Działania na elementach bryłowych. W oknie, które się pojawi należy wskazać element bazowy, który będzie modyfikowany, oraz operator, którym będziemy modyfikować bryłę bazową. Dalej określamy rodzaj działania na bryłach (dla nasypu Odejmowanie, a dla wykopu Część wspólna), po czym naciskamy Wykonaj. Narzędzie odpowiednio wytnie końcowe bryły nasypową i wykopową.
Po wycięciu wygodnie jest ukryć operator, którym modyfikowaliśmy bryłę, jednak należy pamiętać, że od tej pory przy zmianie położenia elementu bazowego, obrocie, czy innych modyfikacjach należy identyczne operacje przeprowadzić na samym operatorze, aby wycięcia w bryle bazowej pozostały na swoim miejscu.
Na końcu możemy nowe bryły robót ziemnych – nasypu i wykopu wyeksportować do pliku IFC, nadając im wcześniej odpowiednią klasyfikację oraz materiał. Poniżej screeny z BIM Vision pokazujące obliczone m3 dla tych brył.
Dlaczego ta cała „zabawa” bryłami była tak ważna? Tak jak w przypadku modelu BIM budynku ważna jest transparentność danych przedmiarowych. Często dane na temat wykopów i nasypów są obliczane wewnętrznie przez programy i nie sposób w nie uwierzyć kiedy dostajemy excela z ilościami… Model IFC na pewno pomoże je zrozumieć i kto wie może nawet uwierzyć 🙂
Cały proces tworzenia brył został nagrany i można go obejrzeć na naszym kanale YT:
Piotr Bednarz
lekka korekta redakcyjna: Maciej Dejer
Zespół M.A.D.
