06 Mar 2017

Klaster czyli …

Klaster wg definicji: „Klaster może być rozumiany jako

06 Mar 2017

Klaster wg definicji:

Klaster może być rozumiany jako przestrzenna koncentracja przedsiębiorstw, instytucji i organizacji wzajemnie powiązanych rozbudowaną siecią relacji o formalnym, jak i nieformalnym charakterze, opartych o wspólną trajektorię rozwoju (np. technologiczną, wspólne rynki docelowe, strategię marketingową itd.), jednocześnie konkurujących i kooperujących w pewnych aspektach działania. Klaster jest ponadbranżową siecią formalnych i nieformalnych powiązań pomiędzy producentami, ich dostawcami i odbiorcami, instytucjami sektora nauki i techniki. Klaster charakteryzuje się intensywnymi przepływami informacji i wiedzy oraz wysokim poziomem jednoczesnej konkurencji i kooperacji.” [1] Operatorem klastra jest Koordynator klastra[1].

Klaster to też społeczność, której siła drzemie w dużej mierze w jakości i intensywności wzajemnych kontaktów (w tym również osobistych) pomiędzy przedstawicielami zrzeszonych w klastrze jednostek. Dużo zależy też od zrozumienia samej idei funkcjonowania klastra przez wszystkich jego członków i partnerów. Musimy nauczyć się, że ten typ organizacji to zarówno współpraca jak i wzajemne konkurowanie ze sobą. Wbrew pozorom to właśnie potęga klastrów. Pomagamy sobie we wzajemnym rozwoju ale też motywujemy się wzajemnie do bycia lepszymi w naszych macierzystych dziedzinach.

Główne cechy klastra, wg. literatury:

  • Struktura ułatwiająca przepływ informacji
  • Sprzyja procesom uczenia się
  • Wyzwala wewnętrzną konkurencję pomiędzy podmiotami skupionymi w klastrze
  • Tworzy elastyczną sieć powiązań kooperacyjnych
  • Buduje potencjał innowacyjny
  • Podnosi produktywność
  • Poprawia konkurencyjność jednostek zrzeszonych w klastrze

 

Pamiętajmy, że działając wspólnie mamy większe szanse na realizacje zadań niż będąc samotnym wilkiem. Wzajemne zaufanie to klucz do sukcesu. Nie chodzi o to aby być klastrem z nazwy. Co to znaczy w praktyce? Nie owijając w bawełnę, musimy pamiętać, ze sukces = zaangażowanie [3]:

  • działamy wspólnie w kierunku niwelowania słabych punktów pozostałych członków klastra;
  • umiejętnie rozdzielamy zadania między członkami klastra, czyli zgodnie z ich kompetencjami;
  • unikamy dublowania wysiłków;
  • podejmujemy wspólną odpowiedzialność, bo ewentualny sukces, jak i porażka to dzieło całego klastra, a nie pojedynczych jego członków.

 

Idąc za ciosem wyjaśnijmy jeszcze czym są Krajowe Klastry Kluczowe (KKK). W kilku zdaniach są to „klastry o istotnym znaczeniu dla gospodarki kraju i wysokiej konkurencyjności międzynarodowej; krajowe klastry kluczowe są identyfikowane na poziomie krajowym, m.in. w oparciu o kryteria dotyczące: masy krytycznej, potencjału rozwojowego i innowacyjnego, dotychczasowej i planowanej współpracy oraz doświadczenia i potencjału koordynatora.”[4]

Zgodnie z portalem www.pi.gov.pl  – strategiczne znaczenie dla gospodarki kraju mają klastry:

  • wyróżniające się (na tle innych klastrów w Polsce) istotnym potencjałem tj. zrzeszające sprawnie działające, konkurencyjne na rynku podmioty gospodarcze, wysokiej jakości jednostki naukowe oraz efektywnie działające instytucje otoczenia biznesu;
  • wyróżniające się efektami działania tj. generujące wartość dodaną zarówno dla interesariuszy klastra, jak i dla gospodarki kraju. Kluczowy klaster przyczynia się do rozwoju gospodarczego kraju poprzez podnoszenie jakości produktów, poziomu innowacyjności, jakości kształcenia, jakości życia, etc.;
  • rozpoznawalne i zdolne do konkurowania na arenie międzynarodowej;
  • powiązane z kierunkami rozwoju kraju, w szczególności z inteligentnymi specjalizacjami.

Szczególnymi cechami kluczowego klastra krajowego w odniesieniu do zasięgu powinny być:

  • Efekty oddziaływania klastra w wymiarze przynajmniej krajowym. W tym kontekście klaster krajowy to klaster przyczyniający się do rozwoju gospodarczego kraju.
  • Efekty wykorzystania potencjału endogenicznego kraju.

W Polsce zidentyfikowano szereg inicjatyw, które posiadają wiele cech typowych dla klastra. Informacje o poszczególnych inicjatywach klastrowych w Polsce są zamieszczane na stronie Portalu Innowacji (http://www.pi.gov.pl).

Kilka suchych faktów:

Według „Raportu z inwentaryzacji klastrów w Polsce 2015” w wyniku inwentaryzacji zidentyfikowano 134 klastry, które powstały pomiędzy rokiem 2003 a 2015, przy czym większość (ponad 60%) stanowią klastry młode, tj. takie które powstały w latach 2011-2015. Najstarsze klastry istnieją 12 lat, a średnia wieku wynosi ponad 4 lata. [2]

Rozkład geograficzny i liczebność klastrów w poszczególnych województwach , źródło: Raport z inwentaryzacji klastrów w Polsce 2015; Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Warszawa; 2016

Ciekawie prezentuje się struktura podmiotów w klastrach, która tak naprawdę pokazuje jak duży potencjał możliwości współpracy z biznesem zyskują jednostki naukowe zaangażowane w inicjatywę klastrową.

Wykres: Struktura podmiotów w klastrach. Żródło: Raport z inwentaryzacji klastrów w Polsce 2015; Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Warszawa; 2016

Czym Klaster jest dla nas:

                           Kooperacja

                           Legislacja

                           Automatyzacja

                           Synergia

                           Technologia

                           Edukacja

                           Rywalizacja

jak to rozumieć w odniesieniu do BIM Klastra? O tym niebawem 🙂

Katarzyna Orlińska Dejer
BIM  Klaster

 

[1] Koordynator klastra – osoba prawna, która organizuje i animuje rozwój interakcji, powiązań, przepływów wiedzy i współpracy w klastrze, a także świadczy wyspecjalizowane usługi na rzecz firm i innych podmiotów działających w danym skupisku. Koordynator reprezentuje klaster w relacjach zewnętrznych, zajmuje się bieżącą administracją klastra i realizuje inne funkcje niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. W początkowych fazach rozwoju współpracy wspomniane funkcje pełni często nie instytucja, a konkretna osoba określona, jako animator klastra. Na późniejszym etapie na poziomie operacyjnym należy także mówić o osobie, która jest określana mianem koordynatora lub menedżera klastra / Kierunki i założenia polityki klastrowej w Polsce do 2020 roku Rekomendacje Grupy roboczej ds. polityki klastrowej, M. Dzierżanowski red., PARP, Warszawa 2012

Leave a comment
More Posts
Comments
  1. ravscin Marzec 10th, 2017 10:31PM

    To brzmi jak mobilizacja… 😉

Comment